Soma au sikiliza Waraka wa Kwanza wa Yohana mtandaoni (Neno Bibilia Takatifu SNT, Bible Gateway)

Tukisoma waraka wa kwanza wa Yohana, tumesikia mahubiri yanayodai na makali pamoja na faraja na uhakikisho wa neema unaotia imani. Sasa, katika sura ya mwisho ya waraka, Yohana anazungumza hasa kuhusu wapokezi wa waraka na anawahutubia, akiwahimiza wapendane.

5:1-4 Baba mmoja huleta upendo wa kindugu

Yohana anageuka kuzungumza na wapokezi wa waraka wake. Hazungumzii kuhusu watu wa ulimwengu au wanadamu kwa ujumla bali hasa kuhusu mahusiano kati ya Wakristo. Imani katika Kristo haitoki kwa mwanadamu bali kwa Mungu. Muumini amezaliwa na Mungu, amezaliwa upya. Hata hivyo, yeye si mtoto pekee katika familia ya Mungu, bali Bwana ana pia wana na binti wengine wengi. Wote hao ni, kwa muumini wa Kikristo, ndugu wa imani, watoto kutoka kwa Baba mmoja. Yeyote anayempenda Baba, anawapenda pia watoto wake – wote ambao, kwa neema ya Mungu, wamekuwa washiriki wa imani kwa namna ya ajabu kama sisi.

Kumpenda Mungu ni jambo halisi sana: linaonekana, kwa upande mmoja, katika uhusiano wetu na wale wanaomiliki, na kwa upande mwingine, katika uhusiano wetu na amri zake. Imani, inayotegemeza haya yote, ni zawadi ya Mungu, na kwa sababu inatoka kwa Mungu, pia inashinda ulimwengu. Mwali wa imani hautazimika bali unawaka na kupasha wengine joto kwa upendo wake. Amri za Mungu si mzigo kwa imani, bali ni rahisi kuzishika.

Waraka wa kwanza wa Yohana una mambo mengi sana ya kushangaza katika maneno machache tu. Ni hivyo hivyo hapa pia, na tunaweza kuangalia mambo mengi muhimu. Kinyume na madai yanayotolewa, hatuwezi kuzalisha imani kwa nguvu zetu wenyewe. Ni zawadi ya Mungu. Ni sawa na kuzaliwa kwa mtoto: ikiwa mama hazai, mtoto hazaliwi. Ikiwa Mungu hatusababishi kuzaliwa upya yaani kutupa zawadi ya imani, imani haiwezi kutokea ndani yetu. Kiasi chochote cha shinikizo la kidini au vitisho hakitasaidia, wala kupamba sura ya kanisa au kuwa mfano bora, kwa sababu imani ni, na itabaki kuwa, zawadi kutoka kwa Roho Mtakatifu. Hii inatufanya kuwa wanyenyekevu mbele ya Bwana.

Tunamwomba Baba, bila kiburi na bila nguvu zetu wenyewe, atupe tuweze kuelewa neema na upendo wake. Hatutaki kusimama tu bila kufanya chochote tukingoja kuja katika imani. Ili hilo litokee, tunataka kutumia vyombo vya Roho Mtakatifu wa Mungu, Biblia Takatifu, na sakramenti: Ubatizo, Ondoleo la dhambi na Ushirika Mtakatifu. Kupitia hivyo, Mungu anafanya kazi miongoni mwetu na kuumba na kuhifadhi imani yetu. Bila hivi, hakutakuwa na lolote linalotokea katika uwanja huu muhimu zaidi wa maisha yetu.

Mara nyingi tunazungumza kuhusu 'ndugu katika imani'. Tukiwa katika kifungu hiki cha Biblia, inaweza kuwa vyema kutambua kwamba maneno haya si maneno mazuri tu. Tunaye Baba mmoja. Hakuna nyumba ambapo wazazi wangetaka watoto wao waendelee kupigana kama paka na mbwa. Ugomvi miongoni mwa watoto au kinyongo kati ya wanafamilia ni jambo chungu kwa wazazi wengi. Upendo kwa kila mmoja, kwa upande mwingine, unawafurahisha. Ni vivyo hivyo na familia ya Mungu. Nafasi haipaswi kutolewa kwa chuki na kinyongo katika familia ya Mungu pia – na, hasa, si hapo!

Amri za Mungu ni zisizowezekana kabisa kwa watu wanaotegemea nguvu zao wenyewe. Kwa wasioamini, amri zinaonyesha tu ukosefu wao wa kumcha Mungu. Kutokuamini hakutajisalimisha kwa hekima ya Mungu. Muumini ni, kama tulivyosisitiza mara nyingi wakati wa kusoma waraka huu, asiye kamili na mwenye dhambi kwa njia nyingi. Hata hivyo, imani iliyotolewa na Mungu itajisalimisha kwa amri zilizotolewa na Mungu. Kuna mapambano ndani yetu: nafsi yetu wenyewe, yaani kutokuamini, dhidi ya Kristo ndani yetu, yaani imani. Huku hili likiendelea, tunashikilia kila sarafu au kwa furaha tunatoa maelfu ya euro; tunalipiza tusi kwa tusi au tunasamehe; na tunalala fofo Jumapili au tunakwenda ibadani kumsifu Mkombozi wetu pamoja na watu wa Mungu.

5:5-12 Ujumbe wa Mungu kwetu

Injili rahisi sana inaweza kupatikana katika sehemu inayofuata. Si watu tu wanaoshuhudia kuhusu Yesu bali pia, na zaidi ya yote, Mungu Baba. Anashuhudia kuhusu Mwanaye Kristo Yesu hivi: Mungu ametupa uzima wa milele katika Kristo. Ikiwa tunaye Kristo, tunao uzima wa milele. Ikiwa hatuna Kristo, hatuna uzima wa milele. Mungu ametoa ushuhuda huu mara kadhaa. Ulisikika wakati Kristo alipobatizwa, lakini pia ulikuwa dhahiri katika kifo na ufufuo wake. Ufufuo wa Kristo ni 'amina' kuu ya Mungu ambayo kwayo alionyesha kwamba alikubali dhabihu ya upatanisho ambayo Mwanaye alitoa kwa dhambi za ulimwengu wote. Kwa hivyo, kazi ya wokovu ya Mungu imehusishwa kwa karibu sana, hasa, na safari ya kihistoria ya Yesu duniani.

Sehemu ya aya za 6-8 inaeleweka tunapojua kwamba baadhi ya mafundisho ya uongo ya wakati huo yalikataa mateso na kifo cha Yesu msalabani. Walikubali kwamba Mungu alimkiri Kristo kama Mwanaye wakati wa ubatizo wa Yesu katika mto Yordani. Kwa wao, hata hivyo, Yesu alikuwa aina tu ya kiumbe cha kimungu na roho ambayo kwa vyovyote haikuweza kuteseka na kufa msalabani. Kinyume na uzushi huu, Yohana anafundisha, kwa njia rahisi na ya busara, ukweli wote wa Mungu: Yesu hakuwa Mungu wa kweli tu bali pia mwanadamu wa kweli ambaye alimwaga damu yake ya thamani ya upatanisho msalabani. Ubatizo wake unashuhudia ukweli ule ule kama kifo chake, na Roho Mtakatifu yuko pamoja na ushuhuda huu. Ubatizo wetu wenyewe na kushiriki Ushirika Mtakatifu kunamaanisha kwamba Mungu hakutoa ushuhuda wake mara moja tu katika Nchi Takatifu, bali anaendelea kuutoa katika kanisa lake.

5:13-21 Mwisho wa waraka

Yohana anaanza kumaliza waraka wake. Sehemu ya kumalizia inaanza na uhakikisho wa furaha kwamba wale walio wa Mungu kweli wanao uzima wa milele na wamepokea kupitishwa kuwa watoto wake. Tuna pia uhakika kwamba maombi yetu yanasikiwa mbinguni. Katika muktadha huu, swali ni hasa kuhusu maombi ya uombezi kwa muumini mwingine. Tunapewa uhakikisho kwamba ombi litasikiwa hakika na msamaha ni wa uhakika kwa ajili ya Kristo, isipokuwa mtu amefanya dhambi inayoongoza 'kwenye mauti'.

Maneno 'dhambi inayoongoza kwenye mauti' na 'dhambi isiyoongoza kwenye mauti' yamezua maswali mengi miongoni mwa wasomaji wa siku hizi wa waraka. Je, kuna dhambi ambazo zinaweza kutendwa kwa uhakika? Na je, kuna dhambi ambazo hazijumuishwi hata katika maombi ya uombezi?
Mara nyingi ni hivyo kwamba Biblia inahitaji msomaji wake awe na maarifa kuhusu hali na desturi fulani za kanisa la awali zilivyokuwa kiutendaji. Kanisa la awali lilielewa kwamba lilikuwa na wenye dhambi waliohitaji huruma na msamaha. Hata hivyo, kulikuwa na masuala ambayo kwa sababu yake mtu alipaswa kufukuzwa kutoka kwa ushirika. Kisa kimoja kama hicho kinaeleweka katika waraka wa kwanza wa Paulo kwa Wakorintho (sura ya 5). Mtu alipofukuzwa kanisani, ilifanywa wazi kwake kwamba neema na msamaha wa Mungu havikuwa vyake tena. Nidhamu ya kanisa ilikuwa kali, lakini ilikuwa sehemu ya ushauri. Waliofukuzwa walijua angalau kwamba walikuwa njiani kwenda jehanamu ikiwa hawakutubu na kugeuka. Wangeweza kurudi na tena kukumbatia msamaha. Ilimaanisha kwamba wangerudi kwenye kundi na kuacha uzushi au dhambi fulani kubwa ya nje ambayo kwa hiyo walikuwa wakimkufuru Mungu. Nyuma ya maneno ya siri ya 1 Yohana, kuna dhahiri desturi hii hii: Ndani ya ushirika, kulikuwa na uombezi wa pande zote unaoendelea, maombi kwa Mungu kwamba awarehemu pia Wakristo wengine kwa dhambi zao. Waliofukuzwa kanisani hawakuwa wakikumbatia kazi ya Kristo, na maombi haya hayakuwahusu. Walichoweza kuombiwa ni toba na kugeuka kutoka dhambi, lakini ni jambo tofauti kabisa.

Kwetu ni jambo la kushangaza na gumu kujifunza kuhusu nidhamu ya kanisa katika kanisa la awali. Ni kitu ambacho hatufanyi hata kidogo siku hizi. Lakini sababu pekee ya hili ni wakati wetu wa ubinafsi na uhuru: katika historia ya kanisa ya miaka elfu, kanisa la awali si ubaguzi, bali sisi ndio. Je, tunafikiri kwamba njia ya kwenda jehanamu imekuwa nyembamba zaidi na mlango wa mbinguni umekuwa mpana zaidi, kwa sababu hatuonyi tena wala kuhimiza watu? Kanisa la awali lilikuwa na uelewa wazi kuhusu ukali na neema ya Mungu. Lilisababisha uwajibikaji kwa jirani, pia wakati hatua kali sana zilipaswa kuchukuliwa. Uwajibikaji wetu kwa jirani yetu uko wapi? Je, tunauliza kama Kaini, "Je, mimi ni mlinzi wa ndugu yangu?"

Katika aya za mwisho za waraka, Yohana anatoa muhtasari mpana. Yeyote aliyezaliwa na Mungu hafanyi mazoezi ya dhambi na hayuko chini ya udhibiti wa yule mwovu, kama ulimwengu ulivyo. Katika siku ya mwisho, tutaokolewa kupitia Kristo ambaye ni Mungu wa kweli na uzima wa milele. Yeyote anayemkana ni mwabudu sanamu, na Yohana anatoa onyo kali dhidi yao.

Kwa hivyo, maneno ya mwisho ya waraka yanasisitiza mambo yale yale kama waraka mzima. Tunapaswa kuishi kama mtoto wa Mungu anavyoishi na si kama ulimwengu, na lazima tudumu katika Kristo, kwa kuwa yeye ni tumaini pekee la mwenye dhambi. Sehemu kubwa ya ujumbe wa waraka wa kwanza wa Yohana inaonekana kuingia katika dhana hizi mbili. Ni waraka wenye joto sana, unaotushauri, na hata ukali na ugumu wake vinaonyesha upendo mkubwa wa mwandishi kwa wasomaji wake.