Soma au sikiliza Waraka wa Kwanza wa Yohana mtandaoni (Neno Bibilia Takatifu SNT, Bible Gateway)

Neno litasimama! 1:1–4

Yohana haanzi maandishi yake kwa salamu bali kwa tangazo ambalo linafanana sana na mwanzo wa sura ya kwanza ya Injili ya Yohana. Neno la Uzima, yaani Kristo, yupo tangu mwanzo wa milele. Alizaliwa katika ulimwengu huu, na ndani yake uzima ulidhihirishwa. Mashahidi wa Kristo, ambao wenyewe walimsikia Bwana akisema na waliweza kumgusa, sasa wanatangaza siri ya uzima wa milele kwa ulimwengu wote. Yeyote anayeipata siri hii atashiriki katika furaha inayoletwa na ushirika wake na Mungu Baba na Yesu Kristo.

Maana ya Yohana ni wazi: imani ya Kikristo si udanganyifu, wala kitu kilichojengwa juu ya hadithi za kubuni za wanadamu. Msingi wa imani ni Yesu Kristo. Ushuhuda wake unatolewa kwa wasomaji wa Biblia na wale ambao wenyewe walishawishika kuhusu uhalisi wa uwepo wa Bwana.

Kuanzia aya za kwanza, tunaweza kujifunza masomo muhimu. Watu wengi husema kwamba hatuwezi kujua kuhusu Mungu, bali tunaweza tu kufikiria juu ya ukuu wake. Hii, bila shaka, ni kweli kwa kiasi fulani, kwa sababu katika ulimwengu huu ulioanguka katika dhambi, Mungu ni Mungu aliyejificha. Lakini mara nyingi hii inasisitizwa vibaya kwa kusema kwamba ni bora tusizungumze sana kuhusu mambo ya imani na tu "kuishi na kuacha wengine waishi." Mafundisho ya Yohana ni tofauti kabisa. Neno la kiutume ni la uhakika na thabiti, na linazaa furaha kwa wasikilizaji, na kuwapa uhakikisho. Swali si kuhusu jambo geni na la kiroho lisilo na msingi, bali kuhusu kazi kubwa ya wokovu wa Mungu. Tunapo kuwa na ushuhuda wa Neno la Mungu kuhusu yale ambayo Kristo amefanya, tumepata msingi imara. Kwa hakika hautaporomoka chini yetu – tofauti na kila kitu kilichotengenezwa au kubuniwa na mwanadamu.

Msomaji wa waraka huu atajifunza haraka kwamba mwandishi anataka kupinga walimu wa uongo. Kuwatambua walimu kama hao wa uongo ni vigumu kila wakati tunapo kuwa na ukosoaji unaowalenga tu. Hata hivyo, kwa kuzingatia kwamba mashahidi waliweza kumgusa Kristo kwa mikono yao wenyewe, lengo la ukosoaji linaonekana wazi. Watu fulani walidai kwamba Yesu alikuwa kiumbe cha roho tu, aina fulani ya "mwili wa nuru," hakuzaliwa kama mwanadamu wa kweli na Mwana wa Mungu aliyekufa msalabani. Waraka wa Yohana unatuambia yale ambayo Kanuni ya Imani ya Nisea inayaeleza hivi:

…"aliyezaliwa na Baba kabla ya vizazi vyote.
Mungu kutoka kwa Mungu,
Nuru kutoka kwa Nuru,
Mungu kweli kutoka Mungu wa kweli,
aliyezaliwa, si kuumbwa, mwenye asili moja na Baba;
kwa njia yake vitu vyote vilifanywa.
Kwa ajili yetu wanadamu na kwa ajili ya wokovu wetu
alishuka kutoka mbinguni,
na kwa Roho Mtakatifu akapata mwili kwa Bikira Maria,
akawa mwanadamu"…

Kanisa la mwanzo liliishi katika nyakati za ajabu. Kifo na ufufuo wa Kristo viliashiria mlipuko mkubwa ambao baada yake kila kitu kilipaswa kuonwa kwa nuru mpya. Mungu ni mwenye rehema na upendo, lakini inaendaje na madai ya maisha ya haki? Yesu ni Mwana wa Mungu, lakini angewezaje kuteswa na kufa? Kulikuwa na maswali mengi yaliyoulizwa miongoni mwa kundi lenye nguvu na linalokua kwa kasi la waumini katika miongo ya kwanza, na kazi hiyo haikuwa rahisi. Waraka za Yohana zinaonyesha njia salama na yenye nuru.

Giza na nuru havipatani 1:5

Ni rahisi kupita aya ya tano haraka, lakini ni muhimu: "Hii ndiyo habari tuliyoisikia kwake na kuwatangazieni, ya kwamba Mungu ni nuru, na giza lolote halimo ndani yake."

Yeyote anayesimama kutafakari aya hii ana uwezekano wa kushangazwa. Je, hiyo kweli ndiyo ujumbe wa waraka huu? Ukiisoma tena, unaweza kudhani haionyeshi chochote kipya. Kwa kawaida, Mungu ni nuru na, bila shaka, hakuna giza lolote ndani yake. Ni nani anashangaa na hayo? Aya hiyo inaonekana kutokuwa na yaliyomo kabisa. Lakini unapochunguza kwa makini sura ya kwanza na ya pili, inaanza kung’aa kwa uzuri. Katika aya ya tano, Yohana anatoa, kama ilivyo, kichwa cha habari kwa yale atakayoendelea kusema baadaye. Kichwa cha habari kinafuatiwa na maelekezo mafupi, ambayo tutayaangalia moja kwa moja. Kichwa cha habari kina wazo kuu, na maelekezo yanatokana nayo. Mfululizo huu wa maelekezo unaendelea hadi sura ya pili.

Utukufu wa Mungu ni wa kutisha. Watu fulani katika Agano la Kale waliona ukuu wa Mungu na, wakianguka magotini, waliomboleza hatia yao wenyewe (Isaya 6). Ni kutoka mtazamo huu ambapo mambo yanachunguzwa katika maelekezo: ni nini na si nini kinachopatana na utukufu wa Mungu? Mbali na nuru na ufalme wa Mungu, kuna pia giza na ufalme wa Shetani; mbali na mbingu, kuna pia jehanamu; na mbali na maisha ya haki, kuna pia maisha ya uovu yanayoongoza kwenye uharibifu.

Kabla hatujaendelea na maandishi ya Yohana, inaweza kuwa vizuri kusimama kidogo. Je, bado tunaweza kuuliza swali kama Yohana anavyofanya? Je, hatujajifunza kusema na kufikiri kwamba maswali ya kiitikadi si muhimu sana, hata maswali ya imani? Je, ufahamu wa dhambi haukuwa nadra? Katika ibada ya kanisa, tunasema katika ungamo letu, "Najua makosa yangu, na dhambi yangu i mbele yangu daima" na "Nipe neema yako takatifu ili mimi, kama Petro, nilie kwa dhambi zangu." Lakini je, tunao ufahamu huo, na je, tunalia? Labda hii ndiyo sababu hasa tunapaswa kujifunza uwekaji mipaka thabiti na wenye nguvu ambao Yohana anaufanya hapa. Kwa hiyo, tutarudia swali: ni nini na si nini kinachopatana na utukufu wa Mungu?

Mtoto wa nuru haishi gizani 1:6–7

Mpaka wa kwanza ambao Yohana anaweka ni rahisi. Wote wanaodai kuwa watoto wa nuru, lakini wanajisikia vizuri zaidi gizani, wanajipinga wenyewe na wanaonyesha kwamba wanadanganya. Yeyote aliyepokea nuru anataka kutembea katika nuru kama Mkristo anavyotembea. Kwa uwezekano mkubwa tunaelewa maana ya mazungumzo haya kuhusu nuru na giza. Swali ni kuhusu maisha yetu ya kila siku. Tunapata hitimisho kutoka katika imani yetu ya Kikristo na kutenda kwa mujibu wake. Ikiwa mtu anasema yeye ni Mkristo lakini anamchukia jirani yake (1 Yohana 2:11), anazungumza upuuzi. Maisha ya haki ni sehemu muhimu ya imani ya Kikristo. Hivi ndivyo tunavyoishi katika ushirika na Bwana wa utukufu, na msamaha wa dhambi. Tunashughulika hapa na ukweli ambao Biblia inaurudia mara kwa mara. Kweli, tumepokea msamaha wa dhambi, na ni hasa kwa ajili ya Kristo, si kwa ajili yetu wenyewe. Ikiwa tunaacha imani yetu ya Kikristo hutufanya watu wasio na huruma, ingawa inabeba msamaha huu kwa kila kitu, tumekosea kabisa.

Watoto wa nuru hawakai katika dhambi 1:8–9

Baada ya maelekezo yaliyotangulia, ni vizuri kusoma yanayofuata. Mungu ni wa kutisha katika utukufu wake na yeye ni mtakatifu kwa kila njia. Hali ya mwanadamu ni tofauti kabisa. Kila mtu ni mwenye dhambi na mwenye hatia mbele za Mungu. Yeyote anayekana hili ameanguka kutoka katika imani sahihi. Wakikiri ukuu na utakatifu wa Mungu, Wakristo lazima wakabiliane na ukweli kwamba wanapaswa kuendelea kukiri uovu wao wenyewe. Lazima tuungame dhambi zetu mbele za Mungu kila wakati. Hivi ndivyo Mungu anavyoshiriki msamaha wake kwa damu ya Kristo na kumtakasa mwenye dhambi kutoka dhambi zote.

Wakati mwingine, na hasa katika hali hii, tunaweza kuwa na shukrani sana kwa wazushi. Inaonekana kwamba kulikuwa na walimu waliodai kuwa hawana dhambi. Hii inampa Yohana sababu ya kusema kwamba Wakristo hawapaswi kuficha dhambi zao. Nini kingekuwa bora kwetu kuliko neno hili! Sisi ni wenye dhambi na tunastahili ghadhabu ya Mungu; tukikabili utukufu wa Mungu, hatufai chochote isipokuwa kutupwa nje. Sisi tu katika hali isiyo na tumaini kabisa. Hivi ndivyo Mungu anavyoturuhusu kufikiri, na si tu kuruhusu, bali anaamuru. Na ikiwa tunajijua, tunajua kwamba kingine chochote kingekuwa uongo na udanganyifu.

Kwa hivyo, neno la uzima linalotolewa katika sura hii ni rahisi sana. Ndani yako mwenyewe wewe ni mwenye dhambi na unastahili adhabu ya Mungu. Kwa sababu ya Kristo, wewe ni safi na mtakatifu, na hilo linafafanua maisha yako na uchaguzi wako katika mwenendo wako wa kila siku. Hakuna maelekezo mengine yanayopatana na utukufu wa Mungu. Kutokana na uzoefu wetu wenyewe tunaweza kuongeza kwamba hakuna maelekezo mengine yanayoweza kuleta amani katika moyo wa mwenye dhambi.

Aya ya kumi ni ya maelekezo yanayofuata ambayo yanaendelea hadi sura ya pili, na tutaijadili pamoja na sura inayofuata.