نامه به رومیان

مقدمه

پرسش از بنیاد نجات، همواره موضوعی اساسی و زنده است. پولس رسول، رساله به رومیان را برای کلیسایی نوشت که هرگز آن را از نزدیک ندیده بود؛ از همین رو، در این رساله هسته مرکزی تعلیم خود را عرضه می‌کند. پولس در این رساله هم به بنیاد نجات می‌پردازد، هم به این نکته که نجات در زندگی یک مسیحی چه معنا و ثمره‌ای دارد.

این رساله ما را از ایمانمان آگاه می‌سازد و ما را به این چالش فرامی‌خواند که آنچه آموخته‌ایم در زندگی خود به کار بندیم. رساله به رومیان را می‌توان نه‌تنها مهمترین نامه پولس رسول، بلکه فشرده‌ترین ارائه مبانی آموزه و تعالیم مسیحی در سراسر عهد جدید دانست.

نویسنده

نویسنده رساله به رومیان، پولس رسول است. پولس، که شائول نیز نامیده می‌شد، در طَرسوسِ کیلیکیه، در سرزمینی که امروزه ترکیه نامیده می‌شود، به‌دنیا آمد. او یک یهودی بود و به قبیله بنیامین تعلق داشت.

عیسی در حدود سال ۳۰ میلادی بر صلیب جان سپرد. در نخستین روز پنطیکاست، کلیسای مسیحی پدید آمد و دیری نپایید که آزار و جفا بر ضد آن آغاز شد. شائول نیز در نخستین آزارها مشارکت داشت (اعمال رسولان ۵۸:۷، ۱:۸-۳، ۱:۹-۲). او در راه دمشق، هنگامی که به قصد آزار مسیحیان می‌رفت، با مسیحِ قیام‌کرده روبه‌رو شد (اعمال رسولان ۳:۹-۳۰)، و مسیح او را فراخواند تا رسولِ امت‌ها باشد (۱۵:۹-۱۶). شائولِ یهودیِ طَرسوسی، به پولسِ مسیحی بدل شد.

در حدود سال ۳۵ میلادی، پولس به اورشلیم رفت و در آنجا با پطرس و یعقوب، برادر عیسی، دیدار کرد (غلاطیان ۱۸:۱-۱۹). اما حدود پانزده سال بعد بود که نخستین سفر بشارتی خود را آغاز کرد (نگاه کنید به غلاطیان ۱:۲ و اعمال رسولان ۱:۱۳-۳). در پولس، آموزش هلنیستی و تعلیم ربانی یهودی با یکدیگر جمع شده بود؛ از این‌رو او انتخابی شایسته بود («ابزاری برگزیده»، اعمال رسولان ۱۵:۹) تا پیام مسیح را به جهان یونانی‌زبان برساند. راهبرد بشارتی پولس این بود که انجیل را در جایی موعظه کند که دیگران هنوز آن را اعلام نکرده بودند (نگاه کنید به اول تسالونیکیان ۱).

زمینه نگارش رساله

کلیسای روم در دوران نخستین مسیحیت پدید آمد؛ اما بنیانگذار آن ناشناخته است. ادیان گوناگون به‌سرعت به روم، که پایتخت امپراتوری بود، راه می‌یافتند. این وضعیت در روزگار ما نیز دیده می‌شود؛ ادیان نو معمولاً از شهرهای بزرگ آغاز به گسترش می‌کنند. در آغاز، بیشتر اعضای کلیسای روم را مسیحیان یهودی تشکیل می‌دادند. برآورد می‌شود که در آن زمان حدود پنجاه هزار یهودی در روم زندگی می‌کردند. پولس قصد داشت به روم سفر کند و سپس راهی هیسپانیا، یعنی اسپانیا و پرتغال امروزی، شود (نگاه کنید به رومیان ۲۳:۱۵-۲۸).

چهار رساله از میان نامه‌های پولس نسبت به دیگر رساله‌های او از اهمیت بیشتری برخوردارند: رساله به رومیان، اول و دوم قرنتیان، و غلاطیان. پولس در سه رساله اصلی دیگر خود با تعلیمات دروغینی مبارزه می‌کند که در کلیساهای مورد نظر گسترش یافته بودند. اما رساله به رومیان چنین زمینه‌ای ندارد، زیرا پولس هرگز به روم نرفته بود. او در این رساله آموزه‌ای را شرح می‌دهد که در هر جایی که خدا او را فرستاده بود، در میان امت‌ها موعظه می‌کرد. پولس با آرامش می‌نویسد و اعتراضاتی را که ممکن است برانگیخته شوند، پیشاپیش در نظر می‌گیرد.

در تعیین زمان نگارش رساله به رومیان، بخشی مهم، رومیان ۲۳:۱۵-۲۸ است. پولس در این بخش یادآور می‌شود که در راه اورشلیم است تا اعانتی را که مسیحیانِ امت‌ها برای تنگدستانِ کلیسای اورشلیم فراهم کرده بودند، برساند. از این‌رو، رساله به رومیان اندکی پیش از سال‌های ۵۵ یا ۵۶ میلادی، یعنی زمانی که پولس آخرین سفر خود را به اورشلیم انجام داد، نوشته شده است.

در زمان نگارش این رساله، اکثریت مسیحیان روم امتی‌تبار بودند (نگاه کنید به رومیان ۱۳:۱)، زیرا در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ میلادی، یهودیانِ اندکی به مسیحیت می‌گرویدند و بدین‌سان، بخش رو‌به‌افزایش کلیسا را امتیانِ پیشین تشکیل می‌دادند. دربارهٔ روم همچنین شایسته است به یاد داشته باشیم که یهودیان در سال ۴۹ میلادی از روم اخراج شدند (اعمال رسولان ۱:۱۸-۲). تاریخ‌نگار، سوئیتونیوس، می‌نویسد که کلودیوس یهودیان را از روم بیرون راند، زیرا «مجادلاتی دربارهٔ خِرِستوس موجب آشوب شده بود». ظاهراً موضوع بر سر مسیح بوده است، زیرا در زبان یونانی آن روزگار هر دو حرف e و i با صدای i تلفظ می‌شدند. (توضیح مترجم: سوئیتونیوس نام «Chrestus - خِرِستوس» را به‌کار می‌برد، نه «Christus - کریستوس». در یونانیِ آن دوره، تلفظ حروف e و i بسیار به هم نزدیک بوده و هر دو عملاً با صدای i شنیده می‌شدند. به همین دلیل، «Chrestus - خِرِستوس» به‌احتمال بسیار همان «Christus - کریستوس (مسیح)» است که به‌صورت نادرست یا عامیانه ثبت شده است).

پولس پیش از سفر خود به اورشلیم، مدتی در قرنتس اقامت داشت؛ شهری که گمان می‌رود رساله به رومیان در آنجا نگاشته شده باشد (اعمال رسولان ۲:۲۰). این فرض همچنین با این واقعیت تأیید می‌شود که پولس در پایان رساله، فِیبی را که خادم کلیسای کِنخرِیه، بندرِ شهر قرنتس، بود، به مخاطبان معرفی می‌کند (رومیان ۱:۱۶).