راهنمای مطالعه رساله یعقوب
رساله یعقوب – راهنمایی برای مسیحیتِ روزمره
مقدمه
اندرزها و هشدارها
مجموعه رسالههای عهد جدید شامل ۱۳ رساله از پولُسِ رسول است: رساله به عبرانیان و مجموعهای از هفت رساله عمومی. این هفت رساله عبارتاند از: اول تا سوم یوحنا، اول و دوم پطرس، یعقوب، و یهودا. این رسالههای عمومی شامل اندرزها و هشدارهای بسیاری میشوند، اما در بین آنها رساله یعقوب برجسته است. این رساله جنبهای فراتر از زمان دارد؛ و برای مسیحیان در همه دورهها کاربردی است.
نویسنده رساله
در آغازِ رساله، نویسنده خود را چنین معرفی میکند: «یعقوب، غلامِ خدا و عیسی مسیحِ خداوند».
در عهد جدید، سه شخصِ متفاوت وجود دارند که همگی یعقوب نامیده میشوند:
۱. یعقوب، شاگردِ عیسی، برادرِ یوحنا و پسرِ زِبِدی.
۲. یعقوب، پسرِ حَلفی، یکی دیگر از شاگردانِ عیسی.
۳. یعقوب، برادرِ عیسی (مرقس ۳:۶).
• یعقوب، پسرِ زِبِدی، حدود سال ۴۴ میلادی به شهادت رسید (اعمال ۱:۱۲-۲)، ازاینرو بعید است که نویسنده این رساله بوده باشد.
• درباره یعقوب، پسرِ حَلفی، اطلاعات بسیار اندکی در دست است.
• از همان زمانهای آغازین، سنتِ مسیحی این رساله را نوشتهٔ یعقوب، برادرِ عیسی دانسته است.
در دوران خدمتِ علنیِ عیسی مسیح، یعقوب و دیگر برادرانِ او به عیسی مسیح ایمان نداشتند (یوحنا ۲:۷–۵). اما در نخستین پنطیکاست، یعقوب از پیش عضوی از کلیسا بود (اعمال ۱۴:۱). او مسیحِ برخاسته از مردگان را ملاقات کرده بود (اول قرنتیان ۷:۱۵). یعقوب پس از پطرسِ رسول، از رهبرانِ کلیسای اولیه در اورشلیم بود (اعمال ۱۷:۱۲؛ ۱۳:۱۵؛ غلاطیان ۹:۲). او در سال ۶۲ میلادی به شهادت رسید. او را از بامِ معبد به پایین افکندند و سپس سنگسار کردند. اگر این رساله بهوسیله این برادرِ عیسی نوشته شده باشد، بهاحتمال زیاد در فاصله سالهای ۵۰ تا ۶۰ میلادی نگاشته شده است.
با این حال، امروزه بیشترِ پژوهشگران بر این باورند که این رساله در زمانی دیرتر، میان سالهای ۷۰ تا ۱۳۰ میلادی نوشته شده و نویسنده آن احتمالاً یکی از مسیحیانی است که شناختی از او در دست نداریم.
دلایل موافق و مخالفِ این دیدگاه که نویسنده، یعقوب، برادرِ عیسی بوده است:
دلایلی دال بر اینکه نویسنده همان یعقوب است:
۱. سنتِ اولیهٔ مسیحی چنین میگوید.
۲. نویسنده خود را بهطور مفصل معرفی نمیکند، بنابراین باید از پیش برای گیرندگانِ رساله شناختهشده بوده باشد.
۳. در این رساله بارها به گفتههای عیسی مسیح ارجاع داده میشود.
۴. این رساله دارای ویژگیای موسوم به «رنگوبوی فلسطینی» است؛ بدین معنا که اعمالِ خدا اغلب از طریقِ ساختارِ مجهولِ فعل بیان میشوند (۵:۱؛ ۱۷:۱).
دلایلی دال بر اینکه این رساله بهوسیله یعقوب نوشته نشده، بلکه به نامِ او نسبت داده شده است:
۱. زبان و سبکِ نگارش، یونانیِ فصیح و سطحبالاست و نشانی از تأثیر زبانِ آرامی - که زبانِ مادریِ یعقوب بود - در آن دیده نمیشود.
۲. پایانِ فصلِ دوم نشان میدهد که زمانِ قابل توجهی از دورانِ پولُسِ رسول گذشته است؛ زیرا تعالیمِ او دربارهٔ ایمان و اعمال، موردِ سوءبرداشت قرار گرفته بود. ازاینرو، این رساله میتواند در حدود سال ۷۰ میلادی یا پس از آن نوشته شده باشد.
اما دلایلِ دیدگاه دوم را میتوان چنین به چالش کشید:
۱. یعقوب میتوانسته است برای نگارشِ رساله از یک کاتب استفاده کرده باشد. از سوی دیگر، بهخوبی میدانیم که در آن زمان، زبانِ یونانی در سراسرِ ناحیهٔ مدیترانهٔ شرقی بهطور گسترده بهکار میرفته است. بنابراین، این امکان وجود دارد که خودِ یعقوب نیز با زبانِ یونانی آشنا بوده باشد؛ چراکه تواناییِ نگارش الزاماً به خاستگاهِ فرد یا حتی میزانِ تحصیلاتِ او وابسته نیست.
۲. رابطهٔ میانِ ایمان و اعمال در تعالیمِ پولُسِ رسول، حتی در زمانِ حیاتِ خودِ او نیز دچارِ سوءبرداشت شده بود (رومیان ۱:۶–۲؛ دوم پطرس ۱۴:۳–۱۶).
اما بههرحال، هر که نویسندهٔ این رساله بوده باشد، خدا چنین هدایت کرده است که این رساله در شمارِ کتبِ کتاب مقدس قرار گیرد.