در این بخش، تعلیم کتاب مقدس درباره رسولان، خدمت شبانی و وظایف آنان بررسی میشود و این پرسش مطرح میگردد که جایگاه خدمت شبانی در الهیات لوتری بر چه بنیانی استوار میباشد.

در خدمتِ خداوند

"«عیسی به کوهی برآمد و آنانی را که خواست، به حضور خویش فرا خوانْد و آنها نزدش آمدند. او دوازده تن را تعیین کرد و آنان را رسول خواند، تا همراه وی باشند و آنها را برای موعظه بفرستد، و از این اقتدار برخوردار باشند که دیوها را بیرون برانند. آن دوازده تن که تعیین کرد عبارت بودند از: شَمعون (که وی را پطرس خواند)؛ یعقوب پسر زِبِدی و برادر وی یوحنا (که آنها را ’بوآنِرجِس‘، یعنی ’پسران رعد‘ لقب داد)؛ آندریاس، فیلیپُس، بَرتولْما، مَتّی، توما، یعقوب پسر حَلْفای، تَدّای، شَمعون غیور، و یهودا اَسخَریوطی که عیسی را تسلیم دشمن کرد»
(مرقس ۱۳:۳-۱۹).

عهدِ جدید به زبان یونانی نوشته شده است. در این زبان، واژه «رسول» apostolos است که به معنای «فرستاده» یا «سفیر» میباشد. در زبان کلیسایی، عنوان «رسول» اساساً به دوازده فرستاده عیسی که در متن ما ذکر شدند اطلاق میشود، و نیز به متیاس که جای یهودا اسخریوطی را گرفت، و به پولس که این عنوان را برای خود بهکار میبرد.

«از پولس، خادم مسیحْ عیسی، که به رسالت فرا خوانده شده و به انجیلِ خدا وقف گردیده است»
(رومیان ۱:۱).

جایگاهِ رسول جایگاهی یگانه بود. مسیح آنان را بهطور شخصی فرا خواند و خدا از طریق ایشان بخشی از مکاشفه خطاناپذیر خود، یعنی کتبِ مقدس، را عطا نمود. اما در معنای گستردهترِ واژه، سفیرانِ دیگری از مسیح نیز «رسول» نامیده شدهاند؛ برای نمونه، تیموتائوس در اول تسالونیکیان، آنجا که پولس میگوید:

«و نیز جویای ستایش از انسانها نبودهایم، چه از شما و چه از دیگران. هرچند در مقام رسولان مسیح حقی بر گردن شما داشتیم، امّا همچون مادری شیرده که از کودکان خود نگهداری میکند، با شما به نرمی رفتار کردیم»
(اول تسالونیکیان ۶:۲-۷).

این سخن ما را به بُعدی اساسی رهنمون میسازد: خدمتِ شبانی در کلیسای مسیح، در ماهیت خود، خدمتی رسولانه است؛ امروز، بر پایه سهمحور که از متن مورد نظر ما استخراج میشود، جایگاه شبانانِ معاصر را در تداوم سنتِ رسولی بررسی میکنیم:

· مسیح فرا میخواند · مسیح تجهیز میکند · مسیح میفرستد.

۱. مسیح فرا میخواند

باب سوم انجیل مرقس به ما میگوید: «عیسی به کوهی برآمد و آنانی را که خواست، به حضور خویش فرا خوانْد و آنها نزدش آمدند».

بنابراین رسولان جایگاه خود را برنگزیدند، بلکه عیسی آنان را برگزید و فراخواند. جایگاه آنان عطیهای از فیض خدا بود، نه وظیفهای خودبرگزیده که برایشان موقعیتی رهبریکننده در کلیسا فراهم آورد. پولس رسول این حقیقت را در باب چهارم رساله به افسسیان تعلیم میدهد:

«امّا به هر یک از ما به فراخور اندازۀ بخشش مسیح، فیض بخشیده شده است ... و اوست که بخشید برخی را به عنوان رسول، برخی را به عنوان نبی، برخی را به عنوان مبشر، و برخی را به عنوان شبان و معلّم»
(افسسیان ۷:۴، ۱۱).

مسیح امروز نیز به کلیسای خود شبانان عطا میکند. نخست، در تعمید مقدس، او همه مسیحیان را به کهانت مشترک برمیگزیند و فرا میخواند. بدینسان، ما را کاهنانی روحانی میسازد که بر او شهادت میدهند. این همان چیزی است که پطرس رسول در باب دوم از نخستین رساله خود در مورد آن سخن میگوید:

«امّا شما ملتی برگزیده و مملکتی از کاهنان و امّتی مقدّس و قومی که ملک خاص خداست هستید، تا فضایل او را اعلام کنید که شما را از تاریکی به نور حیرتانگیز خود فرا خوانده است»
(اول پطرس ۹:۲).

همه مسیحیان در «کهانت مشترک» سهیماند. همه فراخوانده شدهاند تا بر مسیح شهادت دهند؛ از جمله شما. شما نیز مورد نیازید!

از میان تعمیدیافتگان، مسیح از طریق کلیسای خود مردان را برای کهانتی خاص برمیگزیند و فرا میخواند تا بهعنوان شبان، در خدمت جماعت باشند. این منصب بهدست خود خدا مقرر شده است؛ زیرا خداوند ما از طریق پولس فرمان داد تا در کلیساها شبانان منصوب شوند. در فصل نخست رساله به تیتوس میخوانیم:

«تو را از آن رو در کْرِت بر جا گذاشتم تا کارهای ناتمام را سامان دهی و همانگونه که تو را امر کردم، در هر شهر مشایخی برگماری»
(تیتوس ۵:۱).

خدمت شبانی برای کلیسا امری اساسی است؛ یکی از هفت نشانۀ کلیسا، چنانکه اصلاحگر ما، مارتین لوتر، به ما یادآوری میکند. آن را بهاختصار نقل میکنم:

«پنجمین نشانۀ عینی کلیسا آن است که کلیسا خادمان خود را به خدمت فرا میخواند و برای این خدمت مناصبی مقرر میدارد و آنها را اشغال میکند. زیرا کلیسا ناگزیر باید دارای اسقفان و کاهنان، یا واعظانی باشد که چه در عرصۀ عمومی و چه در حیات خصوصی، نظم مقدس را برای کلیسا و بهنام کلیسا اجرا کنند، و این همه را، پیش از هر چیز، بر بنیاد فرمان مسیح انجام دهند؛ چنانکه پولس رسول در افسسیان ۱۱:۴ میگوید (…). هر جا که چنین مناصبی یافت شود (…) بدانید که در آنجا بهراستی قومی مقدس و مسیحی حضور دارد؛ زیرا کلیسا بدون چنین اسقفان، جانشینان، واعظان و کاهنان نمیتواند موجود باشد، و در مقابل، آنان نیز بدون جماعت نمیتوانند وجود داشته باشند، بلکه هر دو بهناچار در پیوندی متقابل با یکدیگرند» («دربارۀ شوراها و کلیسا»، صفحات ۱۵۸–۱۵۹، ۱۶۹–۱۷۰).

خدا از راه فراخوان کلیسایی و با دستگذاری اسقف، خادمان را به خدمت شبانی میگمارد و آنان را در خدمت رسولان سهیم میسازد. این عطیه، همچون عطیۀ رسولان، نه از ارادۀ انسان، بلکه در لحظۀ فراخوان و نصب به این خدمت به ایشان بخشیده میشود.

۲. مسیح تجهیز میکند

انجیل مرقس به ما میگوید: «او دوازده تن را تعیین کرد و آنان را رسول خواند، تا همراه وی باشند » (مرقس ۱۴:۳). مسیح رسولان را به نوعی به «دانشکده الهیات» فراخواند که در آن، خودِ خدا تعلیم میداد. آن دوازده نفر اجازه داشتند در کنار پای خداوندِ خود بنشینند و به او گوش فرا دهند. عیسی اسرار پادشاهی آسمان را بر آنان مکشوف میساخت. او ایشان را با تعلیم دادن، برای ماموریتشان مجهز میکرد.

به همینگونه خداوند ما امروز نیز عمل میکند. پولس در اول تیموتائوس مینویسد که یک شبان باید «قادر به تعلیم دادن باشد» (اول تیموتائوس ۲:۳). او در رساله به تیتوس نیز به ما یادآوری میکند که شبان باید چنین باشد: «پایدار بر کلام مطمئنی که تعلیم داده شده است تا بتواند دیگران را بر پایۀ تعلیم صحیح پند دهد و نظر مخالفان را رد کند» (تیتوس ۹:۱).

ازاینرو، خادم کلیسا ناگزیر است برای وظایف خود بهدرستی و بهاندازه آموزش ببیند. خداوند این آموزش را از طریق کلام مقدس خویش عطا میکند. آنان که برای خدمت شبانی مهیا میشوند، باید تحت هدایت معلمان امین، با جدیت و پشتکار، هم کلام خدا و هم اعترافنامه کلیسای انجیلی لوتری را - که تفسیر درست و وفادار آن کلام است - مطالعه کنند. بدینسان، کاندیدهای خدمت روحانی در پای خداوند خود مینشینند و به سخن او گوش میسپارند. این همان راهی است که از طریق آن، شبان اعظم ما، شبانان روزگار ما را برای خدمت مقدس تجهیز میکند.

همه کسانی که برای شهادت دادن عیسی مسیح فراخوانده شدهاند، به تعلیم نیاز دارند. هر مسیحی باید کلام خدا را مطالعه کند تا در ایمان رشد یابد و نقش خود را بهعنوان شاهد بهدرستی ایفا کند؛ و این موضوع شامل شما نیز میشود. پس در پی آن باشید که بهطور مداوم به کلام خدا گوش بسپارید. آنجاست که خداوند با شما سخن میگوید. از طریق همان کلام است که شما را مجهز میکند.

۳. مسیح میفرستد

انجیل مرقس از فرستادهشدن رسولان سخن میگوید:

«او دوازده تن را تعیین کرد و آنان را رسول خواند، تا همراه وی باشند و آنها را برای موعظه بفرستد، و از این اقتدار برخوردار باشند که دیوها را بیرون برانند»
(مرقس ۱۴:۳-۱۵).

رسولان، که فراخوانده و مجهز شده بودند، فرستاده شدند تا تعلیم دهند و دیوها را بیرون برانند. کلام خدا، تعمید مقدس و شام خداوند بهعنوان ابزار به آنها سپرده شد. این همان چیزی است که «فرمان عظیم» (متی ۱۸:۲۸-۲۰: «آنگاه عیسی نزدیک آمد و به ایشان فرمود: «تمامی قدرت در آسمان و بر زمین به من سپرده شده است. پس بروید و همۀ قومها را شاگرد سازید و ایشان را به نام پدر و پسر و روحالقدس تعمید دهید و به آنان تعلیم دهید که هرآنچه به شما فرمان دادهام، به جا آورند») و نیز متون کتاب مقدسی مربوط به تعمید و شام خداوند به ما اعلام میکند.

رسولان مأمور بودند تعلیم دهند، تعمید دهند، و جماعت را گرد آورند تا رازِ بدن و خونِ مسیح را بهجا آورند. آنان خدمت خویش را از راهِ ابلاغِ مکاشفه الهی و با خدمتکردن بهمثابه ابزارهای فیض به انجام رساندند؛ ابزارهایی که از طریق آنها مسیح حاضر است و به دلهای گناهکاران میآید.

این درست همان غایتِ رسول بودن بود: رساندنِ انجیلِ فیض به تمامی انسانها، بهعنوان سفیرانِ مسیح و بهجای او. پولس این حقیقت را آنگاه که رسول بودنِ خویش را توصیف میکند، در آنچه در دوم قرنتیان مینویسد، چنین جمعبندی مینماید:

«پس اگر کسی در مسیح باشد، خلقتی تازه است. چیزهای کهنه درگذشت؛ هان، همه چیز تازه شده است! اینها همه از خداست که به واسطۀ مسیح ما را با خود آشتی داده و خدمت آشتی را به ما سپرده است. به دیگر سخن، خدا در مسیح جهان را با خود آشتی میداد و گناهان مردم را به حسابشان نمیگذاشت، و پیام آشتی را به ما سپرد. پس سفیران مسیح هستیم، به گونهای که خدا از زبان ما شما را به آشتی میخوانَد. ما از جانب مسیح از شما استدعا میکنیم که با خدا آشتی کنید»
(دوم قرنتیان ۱۷:۵-۲۰).

رسولان، فیض خدا را در کلام و در آئین مقدس با مردم در میان گذاشتند. آنان موعظه کردند که جهان در مسیح آشتی داده شده است؛ که تمامی گناهان آمرزیده شده است؛ و اینکه خدا خطایای انسانها را دیگر بهعنوان گناه بر ایشان محسوب نمیکند. آنان اعلام کردند که آسمان گشوده است! گناهکاران را به نام پدر و پسر و روحالقدس تعمید دادند، تا شریک آمرزش شوند، عطیه روحالقدس را دریافت کنند و از قدرت شریر آزاد گردند. عشای ربانی مقدس را بهجا آوردند، که در آن مسیح بدن و خون خود را همچون داروی جاودانگی به فرزندانی عطا میکند که در تعمید تولدی تازه یافتهاند. به قدرت کلام خدا ارواح شریر را بیرون راندند؛ بدینسان رسولان، با اختیارِ مسیح و به نیابت از او عمل کردند.

این همان کاری است که خادمانِ رسولی امروز نیز انجام میدهند. مسیح شبانان را میفرستد تا خدمت خود را به نیابت از او بهجا آورند.

در «دفاعیه اعترافنامه آگسبورگ» که بهدست فیلیپ ملانکتون در سال ۱۵۳۱ نوشته شد و در «کتاب توافق» گنجانده شده است، چنین آمده است که کشیشان …

«…بهواسطه دعوتِ کلیسا، در جایگاهِ مسیح عمل میکنند. آنان نه از جانبِ شخصِ خود، بلکه به نیابت از مسیح سخن میگویند، چنانکه خودِ مسیح شهادت میدهد: «هر که به شما گوش فرا دهد، به من گوش فرا داده است»، آنگاه که کلامِ مسیح را موعظه میکنند و آئین مقدس را بهجا میآورند، این کار را نه از خود، بلکه برای مسیح و در مقامِ او انجام میدهند»
(دفاعیه اعترافنامه آگسبورگ، مقالات هفتم و هشتم، بند ۲۸).

۴. مسیح از طریق خدمتِ شبانان عمل میکند

شبانان در خدمتِ خود، نماینده خویشتن نیستند، بلکه نماینده مسیحاند. مسیح از طریق آنان تعلیم میدهد و آیینها را عطا میکند؛ آنان زبان و دستانِ مسیحاند. ازاینرو، میتوانید آمرزش و حیات جاودانیای را که در کلام و آیینها به شما داده میشود، با اطمینانِ استوارِ ایمان دریافت کنید.

عیسی با قربانیِ خود بر صلیب، گناهانِ شما را نیز کفاره کرد. او از طریقِ خادمِ خود، شما را نیز از قدرتِ ابلیس آزاد ساخت و در آیینِ تعمیدِ مقدس، تولدی تازه به شما عطا نمود. او کلامِ خود را بهواسطه شبانان به شما تعلیم میدهد تا بر او توکل کنید و در ایمان رشد یابید. او آمرزشِ همه گناهانِ شما را به شما اعلام میکند. همچنین در هر عشای ربانی، شما را با بدن و خونِ خود تغذیه مینماید.

شما از آنِ خداوندِ خود هستید؛ او را با بیایمانی رد نکنید؛ بیرون از کلیسای مسیح باقی نمانید. آن راه به هلاکت میانجامد، زیرا هیچکس به اتکای شایستگیهای خود به آسمان راه نمییابد. ما به سببِ عیسی مسیح به آنجا میرسیم؛ خونِ او کفارهای است برای همه آنان که با ایمان آن را میپذیرند. مهم نیست به چه گناهانی افتاده باشید، مهم نیست چقدر ناتوان باشید، و مهم نیست مشکلات شما چه باشد؛ خونِ عیسی مسیح شما را از هر گناه پاک میگرداند. تنها بر او توکل کنید؛ او هرگز شما را ترک نخواهد کرد. بهعنوان ایماندارِ به او، راهِ ملکوت آسمان را خواهید پیمود و رسالتِ خود را بهعنوان شاهدان به انجام خواهید رساند.

این امتیازی بزرگ است؛ میتوانید به همسایگانِ خود اعلام کنید که ما خدایی داریم که بهخاطرِ عیسی مسیح، همه گناهان را میآمرزد. میتوانید شهادت دهید که خدایی داریم که ضعفِ گناهکاران را میشناسد و آنان را یاری میکند؛ و میتوانید به دیگران بگویید که هرکس بر او ایمان آورد، بهدستِ همان خدا به حیات جاودان منتقل میشود.